CĂN BẢN THUYẾT NHẤT THIẾT HỮU BỘ TỲ-NẠI-DA

QUYỂN 7.

TAM TẠNG PHÁP SƯ NGHĨA TỊNH PHỤNG CHẾ DỊCH.

           

Giới thứ ba phần hai: Học xứ đoạn mạng người.          

 

Lúc bấy giờ Bạc-già-phạm ở tại thành Thất-la-phạt, rừng Thệ-đa vườn ông Cấp-cô-độc. Thời ấy trong thành này có một vị Trưởng giả, cưới một người con gái cùng họ làm vợ. Họ sống với nhau rất sung sướng, vui vầy thoải mái và không bao lâu họ sanh được một người con. Người con vừa mới lớn thì người mẹ qua đời, ông cha sau đó, lại lấy vợ kế. Có dịp ông Trưởng giả bảo với người vợ kế rằng:

- Mình có thể đối với người con không phải chính mình sanh ra mà đồng vui, đồng khổ để nuôi dưỡng dạy dỗ nó không ?

Người vợ kế của Trưởng giả trả lời:

       - Em có thể làm được như lời anh nói.

Trải qua thời gian chưa bao lâu thì người vợ kế mang thai. Bà ta lại khởi lên ý niệm ác: “Nếu ta sanh con sẽ sử dụng đứa bé kia như kẻ tôi tớ phục vụ ta, không nên để cho nó khởi tâm kiêu mạng là anh của con mình”. Từ đó bà ta cho em bé mặc áo xấu, ăn thức ăn dở, lại thêm đánh đập khổ sở suốt ngày.

Đứa bé thỏ thẻ với cha rằng:

- Thưa cha! Cha có biết hay chăng: Dì của con xử tệ với con, cho con mặc áo xấu, ăn thức ăn dở, lại thêm đánh đập suốt ngày. Nghiêm khắc cấm đoán đủ thứ, không còn được sự bình thường nữa.

Người cha bảo với con mình rằng:

       - Cha sẽ vì con khuyên bảo dì con không đối xử tệ với con như vậy nữa.

Ông Trưởng giả liền nói với vợ kế rằng:

       - Hiền thủ! Trước đây tôi có đặt vấn đề với mình là nên cùng khổ, cùng vui để nuôi nấng dạy dỗ đứa con không phải chính em sanh ra, đó sao? Mình đã hứa có thể đảm bảo được điều này. Tại sao nay mình lại không làm đúng như lời mình đã hứa trước đây ?! Bây giờ mình đối xử tồi tệ với đứa bé ấy, cho ăn cơm hẩm mặc áo xấu lại thêm đánh đập nó, cấm đoán khắc nghiệt, quá đáng như vậy ?!.

Người vợ trả lời:

       - Em đã dạy dỗ nó rất chu đáo những mong nó nhiều tiến bộ hơn người. Em sợ e người đời họ đàm tiếu đối với em, chứ thật em không hề có tâm gì khác!

Người chồng bất bình nói:

       - Mình khỏi phải dạy nó! Miễn là mình đừng cho nó mặc áo xấu, đừng cho nó ăn thức ăn dở, đừng đánh đập nó, đừng gây sự khổ sở cho nó là được.

Người vợ miễn cưỡng trả lời:

       - Em sẽ không đối xử với nó như vậy nữa...

Thời gian không bao lâu, bà ta sanh được một đứa con. Kể từ đó bà ta bèn đối với đứa con riêng của ông Trưởng giả bội phần ác độc, cay nghiệt hơn trước. Đứa bé ấy lại có được ý nghĩ: “Cha mình không thể ngăn chặn được dì mình, nỗi khổ sở trước đây lại thành gót chân tàn nhẫn dẫm đạp lên ta. Nay ta có thể bỏ nhà xuất gia”. Với ý ấy đứa bé liền đến thưa với cha:

- Thưa cha! Dì của con đối với con không hề có chút ý niệm thương con. Tuy cha có ngăn chặn nhưng lòng từ mẫn của dì hoàn toàn không còn nữa. Nay con muốn xuất gia, xin cha chấp thuận cho con việc này. Chẳng lẽ con phải chịu cam khổ như vậy cho đến chết hay sao ?!

Trưởng giả suy nghĩ: “Người vợ kế của ta, vốn tánh bất nhơn, tuy ta cảnh giác khuyên dạy nhưng vẫn không sửa đổi chừa bỏ. Giờ đây, con của ta xuất gia hy vọng tánh mạng nó được bảo toàn”. Với ý nghĩ ấy, người cha nói với con rằng:

- Nay cha cho phép con tùy ý xuất gia.

Được sự chiếu cố và cho phép của cha, người con liền đến rừng Thệ-đa, đến một vị Bí-sô cầu xin xuất gia. Sau khi đồng ý cho xuất gia, vị Bí-sô kia, trao cho giới Cụ túc và bảo rằng:

- Cụ thọ! Phàm người xuất gia có hai chủng nghiệp: Tức là Thiền và Tụng. Nay tôi chuyên tu về Thiền, Cụ thọ thích tu nghiệp nào ?

Vị tân Bí-sô thưa:

       - Thưa Ô-ba-đà-da! Con thích tu theo đọc tụng.

Vị thầy đáp:

       - Tốt lắm! Vậy Cụ thọ cần phải học Ba Tạng.

Vị tân Bí-sô bèn sanh ý nghĩ: “Giáo pháp Ba Tạng văn nghĩa sâu rộng, Bổn sư của ta tâm vui tịnh lự, ai sẽ chỉ dạy ta thấu triệt được giáo pháp Ba Tạng này ? Ta nay nên xin phép thầy của ta đến nơi khác cầu học”. Nghĩ như vậy rồi, đến bạch với Bổn sư:

- Con muốn đến phương khác tập học Ba Tạng, xin thầy hoan hỷ hứa khả!

Vị Bổn sư hoan hỷ nói:

       - Tốt lắm! Tùy ý con, cứ đi.

Thế là vị đệ tử tạm biệt thầy để đến phương khác, tham cứu học hỏi Ba Tạng, thông suốt văn nghĩa, thành một vị đại Pháp sư, lời lẽ phân minh diễn thuyết vô ngại. Từ sự tư duy, vị Pháp sư có ý nghĩ này: “Như lời đức Thế Tôn dạy: Cha mẹ đối với con cái  có vô vàng điều cực khổ: Cưu mang gìn giữ và bằng sữa của mẹ nuôi con lớn lên theo năm tháng, không hề ngại khó khăn. Trong cõi Thiệm-bộ Châu, vạch rõ ra cho ta thấy, cha mẹ chính  là bậc đứng đầu trên hết. Giả sử người con vai trái cõng cha, vai mặt cõng mẹ, trải qua một trăm năm không hề thấy sự mỏi mệt nhàm chán, hoặc dùng cả mạt-ny, chơn-châu, lưu-ly, mã não, kim ngân.v.v... Đầy khắp cả đại địa để cung dưỡng cho cha mẹ thọ dụng an lạc. Tuy làm những việc như vậy cũng chưa gọi là trả ơn cho cha mẹ được. Nếu cha mẹ không có lòng tin khiến cho trụ nơi chánh tín hoặc không có giới khiến trì cấm giới hoặc tính keo kít khiến làm huệ thí, không có trí tuệ khiến phát khởi trí tuệ. Người con có thể làm như vậy đối với cha mẹ, khuyên dụ sách tấn mẹ cha, khiến an trụ, như vậy mới gọi là báo ân. Xong, cha của ta đối Tam Bảo, chưa sanh kính tín. Nay ta nên về, để nói pháp yếu”. Vị đại Pháp sư nghĩ như vậy rồi liền trì y bát đến nơi thành Thất-la-phạt, tuần tự du hành rồi về đến bổn quốc, trú ngụ trong rừng Thệ-đa.

Tiếng đồn vang khắp, mọi người đều khen ngợi:

- Con ông Trưởng giả sau khi xuất gia đã tham phương học đạo nước ngoài, rõ thông Ba Tạng kinh điển, nay đã trở về lại rừng Thệ-đa...

Khi nghe tiếng đồn này, ông Trưởng giả lòng rất đổi vui mừng: “Con ta xuất gia, đi xa học đạo rõ thông Ba Tạng, nay lại trở về nơi rừng Thệ-đa. Nay ta nên đến đó, để nói lên sự vui mừng”. Với suy nghĩ vui mừng này, ông Trưởng giả liền đến rừng Thệ-đa. Nơi đây, ông được gặp mặt con và nói:

       - Thiện tai Bí-sô! Ông đã tự nguyện rời bỏ gia đình, xa tôi, đến tha phương tìm học Phật Pháp. Nay tôi rất đổi vui mừng trước sự trở về quê hương này của ông.

Trưởng giả nói như vậy rồi đứng qua một bên. Khi thấy vị pháp sư vì thân phụ nói về cú nghĩa của các pháp nhiệm màu vi tế một cách rõ ràng dễ hiểu. Thân phụ của ngài nghe các Pháp ấy, khởi lòng thâm tin, xin thọ Tam quy và năm Học xứ. Sau đó, Trưởng giả ngỏ lời mời Pháp sư sáng ngày mai đến dùng cơm. Pháp sư mặc nhiên thọ nhận. Thân phụ Ngài kính lễ lui về. Trên đường đi bao ý nghĩ xoay quanh ông rằng:

“Ta đã quá lụp chụp, thiếu suy nghĩ kỹ nên vội mời con ta sáng mai về nhà dùng cơm. Vợ của ta là người bẩm tánh thô tháo, khinh thường, bằng cách nào đây ? Để con của ta, không có cái tâm kính trọng từ người kế mẫu ?!” Trưởng giả lại nghĩ: Ta đã lỡ mời rồi bây giờ không nên thoái thác. Nay ta nên tìm lời khéo léo thuyết phục bà ta đừng để nổi cơn “tam bành lục tặc”. Khi về đến nhà Trưởng giả nói:

       - Hiền thủ! Có một người con hoặc đi hoang hoặc chết hoặc xuất gia, ba trường hợp như vậy giống nhau hay khác nhau ?

Người vợ trả lời:

       - Ba việc ấy không khác nhau.

Trưởng giả lại nói tiếp:

       - Hiền Thủ! Người con riêng của tôi bỏ nhà xuất gia, làm vị Thiện Bí-sô, du học nơi tha phương, rõ thông Ba Tạng, nay đã trở về trong rừng Thệ-đa.

Cắt ngang lời chồng người vợ liền bảo:

       - Như vậy tại sao không mời về nhà dùng cơm ?

Trưởng giả vui mừng trả lời:

       - Tôi đã mời rồi, mình nên sửa soạn thức ăn thượng vị!

Khi nghe thế, người vợ lòng rất vui mừng sửa soạn thức ăn nóng, lạnh theo đúng lúc dùng. Bữa cơm thật thịnh soạn. Sáng ngày mai, sai sứ giả đến nơi rừng Thệ-đa, bạch:

       - Kính bạch Đại Đức, thức ăn đã làm xong, giờ đã đến, xin thỉnh Đại Đức đến thọ trai.

Bấy giờ là buổi sáng rực rỡ, Bí-sô trì y bát, đến nhà của thân phụ. Đến nơi, Bí-sô rửa chân, ngồi vào chỗ ngồi đã thiết lập sẵn rồi rửa tay, lau sạch bình bát. Trưởng giả và vợ tự tay nâng sớt trao thức ăn thượng diệu cho Bí-sô. Bí-sô thọ thực bảo mãn xong, súc miệng, chỉnh đốn y bát đâu vào đó. Sau đó, vợ chồng ông Trưởng giả kính lễ rồi ngồi nghe pháp rất kính cẩn. Bà dì của Bí-sô sau khi nghe pháp, lòng bà thâm sanh kính tín, xin thọ Tam quy và năm Học xứ.

Sau khi trong gia đình đã nhận sự giáo hoá rồi, các Bí-sô, Bí-sô-ni thường tới lui gặp gỡ, giống như người khát nước được gặp suối nước trong lành. Từ đó, gia đình của ông Trưởng giả trở thành một nơi tu phước đối với hai bộ Tăng.

Thời gian khác, Trưởng giả lâm trọng bệnh, Bí-sô nghe thân phụ bệnh nặng liền khởi ý nghĩ: “Ta nên vì cha ta nói pháp cầu mong cho bệnh được thuyên giảm”. Do vậy luôn luôn về chỗ cha ở, thưa với cha rằng:

- Thực tế trước mắt cha không có gì phải ưu lự.

- Tại sao vậy ?

- Nay cha nhơn nơi con là Thiện tri thức, cha đã quay về nương nơi Phật, Pháp, Tăng, thọ năm Học xứ, bố thí, trì giới, rộng tu làm việc phước, khi xả bỏ cái thân khổ này sẽ sanh vào đường lành. Thiên đường giải thoát chỉ cách một màng vải mỏng mà thôi.

Thân phụ Bí-sô trả lời:

       - Thật vậy cha nhờ con, nên phát được lòng tin vững chắc, xả thân này rồi, hy vọng sẽ sanh vào nơi tốt đẹp hơn.

Vị Bí-sô đã vì cha nói pháp xong sau đó trở về lại trú xứ. Người cha khởi lên ý niệm: “Con của ta rỏ thông Ba Tạng, làm vị đại Pháp sư, trí tuệ thông mẫn, biện tài vô ngại. Những gì mà con ta nói đều là chơn thật. Nay ta mắc phải trọng bệnh, khổ não không thể tưởng được, ta nên phương tiện để tự chấm dứt mạng sống này ”. Trưởng giả suy nghĩ tiếp: “Nay ta bệnh nặng, ai là người có thể làm việc đoạn mạng cho ta đây ? Trong nhà có một đứa tớ gái tên là Ba-lợi-ca, mập mạnh nhưng ngu độn”. Ông tiếp tục suy nghĩ: “Con Ba-lợi-ca này chắc có thể đoạn mạng sống của ta. Ngoài ra không người nào có thể làm được việc này ”.

Cách nhà ông Trưởng giả không xa, có con trai của ông Cư sĩ cưới vợ. Khi ấy vợ của ông Trưởng giả được mời đến dự lễ cưới, có Ba-lợi-ca theo hầu. Dự lễ cưới vừa xong, vợ của ông Trưởng giả bảo với Ba-lợi-ca rằng:

- Mi phải về nhà trước để kỉnh giác Trưởng giả, đừng cho Trưởng giả ngủ ban ngày, ta đợi mãn đám, đưa họ xong, sẽ về sau.

Đứa tớ gái thừa mạng lệnh của bà chủ về trước, đến chỗ ông Trưởng giả. Ông Trưởng giả thấy hỏi:

       - Mi ở đâu về ?

Ba-lợi-ca trình bày đầy đủ sự việc với ông Trưởng giả.

Ông Trưởng giả hỏi:

       - Đám cưới có vui không ?

       - Rất vui, Ba-lợi-ca trả lời.

Ông Trưởng giả hỏi:

       - Nay ta vì mi làm đám cưới như vậy, ý mi có vui mừng chăng ?

Thật là mừng, Ba-lợi-ca thưa.

Ông Trưởng giả lại nói:

       - Theo ý muốn của ta, ta bảo mi làm bất cứ điều gì mi có vui lòng làm hay chăng ?

- Trưởng giả  sai chi con đều vui vẻ làm cả. - Đứa tớ gái thưa.

Ông Trưởng giả nghiêm túc nói:

       - Nay có một phi nhơn nhập trong  bụng ta, mi vì ta mà đuổi nó ra.

Tên tớ gái với giọng khoẻ mạnh hỏi:

       - Muốn đuổi bằng cách nào để con quỷ đó ra ?

Ông Trưởng giả hướng dẫn cụ thể:

       - Trước hết mi bắt đầu bóp dưới chân bóp lên, dần dần đến đầu gối, rồi tới ngực, tới cổ bóp thật mạnh. Cần phải siết cho chặt, cho mạnh, dù ta có vùng vẫy cũng đừng thả ra.

Lúc bấy giờ, tên đầy tớ ngu độn kia vâng theo lệnh Trưởng giả thực hiện ngay. Trưởng giả kia bị hai tay đứa ở siết chặt ở cổ, trong nguy cấp đã sanh lòng hối hận: “Nếu được tên tớ gái Ba-lợi-ca thôi siết thêm nữa mà buông thả đôi tay ra thì hay biết chừng nào!” Trong lúc ấy Ba-lợi-ca lại nhớ trước đó ông chủ đã dặn là dù ông có vùng vẫy cũng đừng thả ra. Do đó, nó càng bóp mạnh kịch liệt, đến nổi ông Trưởng giả mạng chung.

Lúc bấy giờ có Thiên nhơn thấy sự việc như vậy rồi, từ trên hư không nói bài kệ:

       Nếu bị kẻ ngu siết,

       Hoặc bị Ba-ba cắn,

       Ba-lợi-ca bóp cổ,

       Làm sao sống cho được!

Bấy giờ, tên tớ gái lấy tấm chăn phủ lên xác ông Trưởng giả từ trên xuống dưới. Khi vợ ông Trưởng giả về, hỏi con đầy tớ:

       - Ta bảo mi về trước xem chừng báo thức Trưởng giả. Tại sao mi không thăm báo để ông chủ ngủ ngày như vậy ?

Người vợ liền với tay đánh thức người chồng bệnh, nhằm để ông ta tỉnh giấc thức dậy.

Đứa đầy tớ nói rằng:

       - Khỏi cần phải đánh thức, con vừa vì đại gia đè bẹp con ác quỷ tống khứ nó ra khỏi bụng của Trưởng giả rồi. Do vậy, ông con tạm được yên ổn ngủ nghỉ.

Khi ấy, người vợ Trưởng giả tỏ vẻ nghi ngờ, nghĩ rằng: “Ta thử quan sát con ác quỷ này hình dạng thế nào ?” Liền cuốn tấm chăn lên để xem, bà ta sửng người nhìn thấy ông Trưởng giả đã chết. Bà đặt ngay vấn đề:

 “Đây chẳng phải chồng của bà tự đoạn mạng của mình, mà chắc chắn là do con của người vợ trước, hiểu rõ Ba Tạng đã vì sự bệnh tật của cha nó mà thuyết pháp với lời dẫn giải giết khéo rằng: Cha chớ nên ưu tư phiền muộn. Vì sao vậy ? Bởi vì cha  đang có thiện tri thức chính là con. Cha đã quay về nương nơi Phật, Pháp, Tăng, thọ năm Học xứ, bố thí, trì giới, rộng tu các việc phước. Khi xả bỏ thân mạng khổ sở này sẽ sanh vào đường lành, thiên đường giải thoát chỉ cách một màn vải mỏng nữa mà thôi. Nay thân đã chết chắc chắn sanh về cõi trời. Nếu Bí-sô đến ta sẽ chung sống. Tất cả việc nhà sẽ giao cho Bí-sô lo liệu...”

Vấn đề được suy diễn là như vậy, bà ta thấy lòng nhói đau, khổ sở, ưu phiền trong nước mắt... Với một nghi thức đầy vẻ buồn thảm, bà ta đưa thi thể chồng vào một khu rừng hoang dã... Việc hoả thiêu phần xác hoàn tất, bà ta sống trong sự ưu hận còn lại.

Khi người con của Ba Tạng kinh điển (con lớn của Trưởng giả) nghe cha mình đã qua đời điềm tĩnh trong suy nghĩ rằng: “Tất cả các Hành, tất yếu đều Vô thường. Nay ta nên về để vì kế mẫu, đem những lời pháp yếu khuyên giải”. Bí-sô về đến nhà, vừa trông thấy, bà kế mẫu liền buông lời:

       - Hỡi người con trai đời vợ trước, ông Trưởng giả! Nay ông được tích sự gì để đến đây! Chính do ông giải thích Ba Tạng theo kiểu: “Pháp sanh thiên” mà khiến cho cha ông mạng chung. Bây giờ, ông có thể về nhà này cùng tôi chung sống. Tất cả công việc nhà ông đều phải chăm sóc, lo liệu lấy.

Khi nghe câu nói như vậy, Bí-sô lòng xấu hổ, liền bỏ mà đi. Sự hối hận cứ dày vò rồi đặt thành câu hỏi: “Đâu chẳng phải do ta khuyến khích để cha ta đi đến cái chết thế này”?!. Do vậy, đem sự việc báo cáo với các Bí-sô. Các Bí-sô bạch Phật. Đức Phật dạy các Bí-sô rằng:

- Bí-sô kia không phạm. Tuy nhiên các Bí-sô không nên đối với người bệnh nặng mà nói pháp như vậy, có thể khiến cho người bệnh nghe rồi thích chết. Nếu Bí-sô nói pháp như vậy, khiến cho người bệnh ấy muốn tìm đến sự chết thì phạm tội Việt Pháp. Đây là duyên khởi nhưng vẫn chưa chế Học xứ.      

          Đức Phật ở thành Quảng Nghiêm, bên sông Thắng Huệ, rừng Ta-la- trĩ. Ngài vì các Bí-sô thuyết pháp quán bất tịnh, khen ngợi người tu pháp quán này. Ngài nói:

- Các ông Bí-sô nên tu pháp quán bất tịnh. Do tu tập pháp quán này và sự tu tập càng nhiều thì càng thụ đắc được kết quả lợi lạc rất lớn.

Như lời đức Thế Tôn. Chỉ dạy: “Tu quán bất tịnh thì thụ đắc được quả lợi lớn”, được các Bí-sô áp dụng tu tập. Một khi các Bí-sô đã theo pháp quán bất tịnh và đạt kết quả thì đối với máu mủ trong thân trở thành những thứ bệnh hoạn, nhàm chán gớm ghiếc, các Bí-sô rất bi quan. Do đó, hoặc cầm dao tự giết, hoặc uống thuốc độc, hoặc dùng dây thắt cổ, hoặc từ gành cao nhào xuống, hoặc lần lượt giết hại lẫn nhau.

Có một Bí-sô đối với máu mủ trong thân trở thành một thứ phải vất bỏ không thương tiếc, bèn đến nơi Sa-môn Phạm-chí tên là Lộc Trượng nói như sau:

- Tôi sẽ cho Hiền thủ y bát, Hiền thủ đoạn mạng tôi giùm.

Không một chút do dự, Phạm-chí liền đoạn mạng Bí-sô ấy. Phạm-chí đem con dao dính máu đến bên  sông Thắng Huệ, đưa dao xuống nước rửa.

Khi ấy có Thiên ma từ nước sừng sửng hiện ra, khen Phạm-chí rằng:

       - Thiện tai, Hiền thủ! Vừa rồi người đã làm được nhiều phước đức. Người đối với Sa-môn đủ giới, đủ đức, kẻ chưa độ khiến được độ, kẻ chưa giải thoát khiến được giải thoát, kẻ chưa an khiến được an, kẻ chưa Niết-bàn khiến được Niết-bàn. Ngoài ra, người được lợi là thu được y bát của Sa-môn ấy nữa.

Lời khen kia lập tức chuyển đổi Phạm-chí, tà kiến ông ta nhanh chóng, tăng lên. Ông ta tự mãn suy nghĩ như vậy: “Nay ta thật sự đã được nhiều công đức, có thể đối với Sa-môn đủ giới hạnh độ thoát họ an lạc đến nơi Niết-bàn. Ta lại thu hoạch được bao nhiêu y bát của họ nữa”. Thế là Phạm-chí lại kẹp nách con dao bén kia đi đến các phòng, nơi kinh hành trú xứ của chư Tăng, báo cáo rằng:

       - Nếu có Bí-sô nào đầy đủ giới hạnh tôi sẽ độ thoát an lạc, khiến đến Niết-bàn . 

          Vào lúc ấy, có một Bí-sô tự nhàm chán, sỉ nhục tấm thân, bèn ra ngoài phòng bảo Phạm-chí:

       - Hiền thủ! Tôi chưa độ thoát an lạc Niết-bàn, ông bằng cách nào khiến cho tôi được đến Niết-bàn.

Chỉ có thế, Phạm-chí liền giết ngay vị kia bằng con dao bén ấy. Bằng cách nhờ giết như vậy, từ hai, ba cho đến sáu mươi vị Bí-sô đều đoạn mạng. Lúc bấy giờ con số Bí-sô trong chúng lần lần bị giảm thiểu.

          Đến ngày thứ mười lăm trong tháng, ngày Trưởng tịnh, đức Phật như thường lệ đến ngồi chỗ ngồi đã được an vị cho Ngài. Sau khi quan sát chúng Bí-sô, Ngài hỏi Cụ thọ A-nan-đà rằng:

       - Tại sao số lượng Bí-sô giảm thiểu, con số còn lại, có rõ không ?         

          Được hỏi, A-nan-đà bạch Thế Tôn:

       - Kính thưa đức Thế Tôn, trước đây đức Phật vì các Bí-sô khen pháp môn tu quán bất tịnh. Đối với pháp môn tu quán này, người nào tu tập nhiều, đắc đại quả lợi. Vì thế, các Bí-sô bèn tu pháp quán bất tịnh này. Kết quả, với máu mủ trong thân các vị trở thành thứ bệnh hoạn chán ngán trong cái nhìn của các Bí-sô. Hoặc có người tự sát, hoặc nhờ người khác đoạn mạng, ma đến khuyến dụ, đến nỗi giết hết sáu mươi Bí-sô. Do nhơn duyên đây cho nên Tăng chúng giảm thiểu.

Đức Phật bảo các Bí-sô:

       - Thật sự các Bí-sô ấy đã lần lượt dạy nhau bằng sự giết chết như vậy phải không?

          - Bạch Thế Tôn, thật như vậy. - Các Bí-sô thưa.

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn bảo các Bí-sô:

- Việc các ông làm là quấy, chẳng phải Sa-môn, chẳng phải hạnh tùy thuận, là điều không thanh tịnh. Chẳng phải việc làm của người xuất gia.

Bằng hình thức quở trách nghiêm khắc như vậy rồi đức Phật bảo các Bí-sô rằng, ta quán mười điều lợi, từ vấn đề nhiếp thủ đối với Tăng, cho đến vấn đề chánh pháp được cửu trụ, lợi ích Trời người. Ta nay vì các đệ tử Thanh-văn đối với Tỳ-nại-da chế Học xứ này như sau:

          “Nếu lại có Bí-sô đối với người hoặc là thai của người cố ý tự tay mình đoạn mạng sống ấy, hoặc cầm dao trao cho người, hoặc tự tay cầm dao, hoặc tìm người cầm dao, hoặc khuyến cho chết, hoặc khen cho chết, nói như thế này: Ôi thiện nam tử! Vì sao phải sống lụy với tội lỗi, với sự bất tịnh xấu xa ? Người ơi! Thà chết đi, chết đi còn hơn sống! Ngoài ra, tùy theo tâm niệm mình, sử dụng mọi ngôn ngữ, nói lên lời khuyến khích, khen gợi để khiến cho họ chết. Người ấy do vậy mà chết. Các Bí-sô này cũng phạm tội Ba-la-thị-ca, không nên sống chung”.

       + Bí-sô nghĩa như trước.

       + Gọi là người: Nhằm chỉ cho từ lúc thai còn trong bụng mẹ đã đủ sáu căn: Nhãn, nhĩ, tỹ, thiệt, thân và ý.

       + Gọi là thai của người là chỉ cho lúc vào thai mẹ mới chỉ có ba căn: Thân, mạng và ý.

       + Cố ý tức là cố tâm chứ chẳng phải nhầm lẫn....

       + Tự tay tức là tự tay mình hành động giết.

       + Đoạn mạng tức là khiến cho mạng căn của người kia không tiếp tục nữa.

       + Hoặc cầm dao trao cho người tức là biết người kia muốn tự sát, lại lấy dao cạo, dao gâm hay là các loại dao... đặt nơi ở của họ nhằm muốn cho họ tự hại.

       + Hoặc tự tay cầm dao tức là họ yếu không đủ sức hành động tự sát nhưng lại khiến người khác nắm tay họ đang cầm dao tạo điều kiện cho họ tự đoạn mạng họ.

       + Hoặc tìm người cằm dao tức là tìm nam, nữ, Bán-trạch-ca... nhờ họ giết giùm.

       + Hoặc khuyên cho chết tức là đối với ba hạng người: Phá giới, trì giới, người bệnh khuyên khiến cho họ chết.          

       + Thế nào gọi là khuyên người phá giới chết ?

       - Như có Bí-sô đối với vị Bí-sô phá giới có chỗ tìm cầu y bát, đãy lọc nước, dây lưng và  nhằm các tư cụ gắn liền với mạng sống của Sa-môn.         Khi ấy các Bí-sô này suy nghĩ: Nếu Bí-sô phá giới kia sống thì y bát, đãy lọc nước v.v... của vị ấy không lý do nào thành của ta được. Ta nên đến vị ấy khuyến khiến cho họ chết. Nghĩ như vậy rồi liền đến vị ấy nói như thế này:

-Cụ thọ! Biết chăng: Nay Cụ thọ phá giới làm việc ác, thân, ngữ, ý thường tạo các ác. Cụ thọ kéo dài sự sống, nghiệp ác kia càng tăng nhiều hơn. Do nghiệp ác tăng nhiều cho nên Cụ thọ sẽ phải chịu thọ cái khổ kéo dài nơi địa ngục.

Nếu vị phá giới kia nghe nói như vậy rồi liền hỏi:

       - Thưa Cụ thọ! Như vậy, tôi nay phải làm như thế nào ?!

Vị Bí-sô kia bèn trả lời:

       - Cụ thọ có thể nên xả thân, tự đoạn mạng sống của mình.

Nếu vị Bí-sô kia hoặc có thể xả thân, bằng cách tự sát. Vị Bí-sô này phạm Ba-la-thị-ca tội.

Nếu Bí-sô phá giới kia không nhận lời khuyên vị Bí-sô này phạm Tốt-thổ-la-để tội.

Nếu Bí-sô khuyên cho họ chết như vậy rồi sau đó tâm sanh hối hận, đến nơi vị phá giới kia nói như vầy:

- Thưa Cụ thọ biết cho! Trước đây tôi khuyên như vậy, thật tôi là kẻ ngu si không khéo phân biệt, không biết xét nghĩ thấu đáo, nói một cách bừa bãi. Cụ thọ nếu có thể gần gũi, với thiện hữu để nói lên vấn để trừ tội lỗi đã làm đối với ba nghiệp của Cụ thọ đã tạo điều bất thiện đó, do gần gũi thiện hữu sẽ được thanh tịnh. Do thanh tịnh cho nên khi xả thân này rồi sẽ được sanh lên cõi Trời.

Nếu người phá giới hỏi rằng:

       - Như vậy, thưa Cụ thọ, tôi nay cần làm thế nào ?

Vị Bí-sô trước nói lỡ lời đó nói:

       - Cụ thọ chớ xả thân, Cụ thọ chớ tự sát.

Nếu người kia không tự sát thì Bí-sô này phạm tội Tốt-thổ-la-để.

Nếu vị phá giới kia tuy nghe lời nói như vậy, vẫn không áp dụng bèn tự sát, thì vị Bí-sô khuyên chết kia cũng phạm Tốt-thổ-la-để tội.

 Như vậy gọi là Bí-sô khuyên người phá giới chết.

       + Thế nào gọi là khuyên người trì giới chết ?

       - Như có Bí-sô đối với vị Bí-sô trì giới có chỗ tìm cầu y bát, đãy lọc nước v.v... cho đến câu: Bèn đến vị kia nói như thế này:

- Cụ thọ biết chăng: Cụ thọ đã trì giới tu phước làm các thiện pháp. Lại hay thí triển thủ, thí hằng thường, thí ái lạc, thí quảng đại, thí phần bố. Cụ thọ có phúc như vậy, chắc chắn sẽ sanh thiên.

Nếu người trì giới nghe như vậy rồi, hỏi:

       - Thưa Cụ thọ! Như vậy nay tôi cần làm gì ?

Vị kia bèn trả lời:

       - Cụ thọ nên xả thân, tự đoạn mạng sống.

Nếu Bí-sô trì giới kia nghe như vậy rồi bèn tự đoạn mạng. Bí-sô khuyên phạm tội Ba-la-thị-ca. Nếu vị Bí-sô trì giới không nhận lời khuyên thì vị khuyên phạm tội Tốt-thổ-la-để.

Nếu vị khuyên đó nói rồi liền sanh lòng hối hận, đến nơi vị Bí-sô trì giới nói lại như thế này:

- Thưa Cụ thọ biết cho: những gì trước đây tôi nói cũng như kẻ ngu, nhỏ mọn, không khéo phân biệt, không khéo suy nghĩ, nói bừa bãi, Cụ thọ đã có thể trì giới, tu các thiện pháp... cho đến câu: chắc chắn sẽ sanh lên cõi Trời.

Nếu vị trì giới ấy lại hỏi:

       - Vậy tôi nay cần phải làm thế nào ?

Vị kia trả lời:

       - Cụ thọ đừng xả thân, đừng tự sát.

Nếu vị ấy không tự sát thì vị Bí-sô kia phạm tội Tốt-thổ-la-để.

Nếu vị Bí-sô trì giới ấy tuy nghe lời khuyên trước đây những lời khuyên ấy không có tác dụng gì xong vị trì giới bèn tự sát. Vị Bí-sô kia cũng phạm tội Tốt-thổ-la-để. Như vậy gọi là Bí-sô khuyên người trì giới chết.

       + Thế nào gọi là khuyên người bệnh chết ?

       - Như có Bí-sô đối với Bí-sô bệnh có chỗ tìm cầu y bát... tất cả tư vật dụng của Tăng. Khi ấy Bí-sô kia nghĩ như thế này: “Người bệnh nặng kia nếu còn sống, y bát v.v... của vị ấy, không có lý do nào có thể ta lấy được. Ta nên đến nơi vị kia khuyên cho họ chết”. Nghĩ như vậy rồi bèn đến nói thế này: Cụ thọ biết chăng:

       - Ngài đã bệnh rất nặng, Ngài chịu khổ đã nhiều. Nếu Ngài kéo dài sự sống, bệnh khổ càng tăng, Ngài phải chịu khổ một cách kịch liệt.

Nếu vị Bí-sô bệnh nghe câu nói như vậy rồi liền hỏi:

       - Như vậy, tôi nay cần làm thế nào?

Vị kia bèn trả lời:

       - Ngài nên xả thân tự đoạn mạng sống.

Nếu Bí-sô bệnh nghe như vậy rồi, sợ bệnh khổ nên tự đoạn mạng. Bí-sô kia phạm Ba-la-thị-ca tội.

Nếu Bí-sô bệnh không nhận lời khuyên thì Bí-sô kia phạm Tốt-thổ-la-để.

Nếu Bí-sô kia khuyên như trước nhưng sau lời khuyên lòng sanh truy hối, liền đến Bí-sô bệnh nói như sau:

- Cụ thọ biết cho! Những gì tôi nói trước đây, cũng như kẻ ngu, nhỏ mọn, không khéo phân biệt, không khéo suy nghĩ thấu đáo nói một cách vụng về sảng sốt. Cụ Thọ, nay Ngài nên tìm tri thức, có khả năng biết về vấn đề thuốc men trị liệu và cung cấp thức ăn uống, như pháp chăm sóc tùy thuận không trái nghịch. Nếu như vậy, có thể không lâu Cụ thọ sẽ lành bệnh, an lạc, khí lực bình phục, tùy ý đi du hành.

Nếu Bí-sô bệnh lại hỏi:

       - Như vậy, nay Cụ thọ bảo tôi nên làm thế nào ?

Vị Bí-sô kia trả lời:

       - Ngài đừng xả thân, Ngài đừng tự sát.

Nếu Bí-sô ấy không tự sát thì vị Bí-sô kia phạm tội Tốt-thổ-la-để.

Nếu Bí-sô bệnh, tuy nghe nhưng không bị chi phối bởi lời khuyên ấy mà vẫn tự sát. Vị Bí-sô kia cũng phạm Tốt-la-để. Như vậy gọi là Bí-sô khuyên người bệnh chết.

       + Khen chết tức là Bí-sô đối trước người thích sự chết nói lên lời khen chết.

       + Ôi! Thiện nam tử. Đây là lời kêu để nói chuyện.

       + Từ câu: sự sống tội lỗi như vậy... cho đến câu: chết còn hơn sống: đều là lời nói khinh hũy.

       + Tùy theo tâm niệm của mình, tức là từ tâm của mình mà sanh ý niệm khác.

       + Dùng bằng mọi cách nói: tức là nói cách này không hiệu quả thì nói cách khác khuyên cho họ chết.

       + Người khen đối trước người bệnh khéo nói lời khen ngợi muốn khiến cho họ quyết chết, chứ không có ý nào khác.

       + Nếu người đó do phương tiện này mà chết nghĩa là Bí-sô ấy nghe theo lời nói này dẫn đến mạng chung, chứ không do việc gì khác. Nghĩa là, chẳng phải sự việc của thiện tâm nào khác ở đây.

       + Bí-sô tức là có tánh chất của Bí-sô.

       + Tánh của Bí-sô tức là thọ Viên cụ, như trước đã nói. Nghĩa của Ba-la-thị-ca, như phần trước đã đề cập.

Trong giới này vấn đề phạm tướng như thế nào ?

          Nhiếp tụng:

Có lúc dùng nội thân,

Hoặc là dùng vật ngoài,

Hoặc cả hai trong ngoài,

Đây gọi là sát tướng.

       + Thế nào gọi là nội thân sát ?

Nếu Bí-sô có tâm sát, dùng tay đánh nam, nữ, Bán-trạch-ca v.v... Do phương tiện này mà họ mạng chung. Bí-sô ấy phạm Ba-la-thị-ca.

Hoặc lúc ấy họ chưa chết, sau đó do sự việc trên họ mới chết, Bí-sô ấy cũng phạm Ba-la-thị-ca.

Nếu lúc ấy họ không chết mà sau đó họ cũng không chết, Bí-sô ấy phạm Tốt-thổ-la-để.

Như sử dụng một hoặc năm ngón tay nắm cú đánh vào đầu vào vai và các phần khác của thân, cho đến dùng chân đá vào người ấy muốn khiến cho đoạn mạng. Nếu người kia chết, Bí-sô này phạm Ba-la-thị-ca tội.

Nếu lúc ấy không chết, sau đó, do thế mà họ chết, Bí-sô này cũng phạm Ba-la-thị-ca tội.

Nếu không chết phạm tội Tốt-thổ-la-để. Như vậy gọi là nội thân hành sát.

       + Thế nào gọi là dùng vật ngoài sát ?

       - Nếu Bí-sô có tâm sát dùng tên bằng tre, bằng thiếc v.v... bắn nam, nữ, Bán-trạch-ca... do phương tiện này mà họ bỏ mạng. Bí-sô ấy phạm Ba-la-thị-ca.

Không chết liền sau mới chết, cũng phạm Ba-la-thị-ca.

Khi ấy không chết sau cũng không chết, phạm Tốt-thổ-la-để.

Nếu dùng cây mâu, cây sào, các loại binh khí nhọn bằng kim loại, cho đến các loại binh khí khác, từ xa phóng ném đến người kia, với tâm sát hại, muốn cho họ chết; do phương tiện này mà họ chết, Bí-sô ấy phạm Ba-la-thị-ca.

Không chết liền, sau mới chết, cũng phạm Ba-la-thị-ca tội.

Nếu không chết liền sau cũng không chết phạm Tốt-thổ-la-để. Như vậy gọi là dùng vật ngoài sát.

       + Thế nào gọi là dùng cả trong lẫn ngoài sát ?

       - Nếu Bí-sô với tâm sát tay cầm dao lớn giết nam, nữ, Bán-trạch-ca... do phương tiện trên mà đối phương bỏ mạng. Bí-sô này phạm Ba-la-thị-ca tội.

Nếu không chết liền sau mới chết, cũng phạm Ba-la-thị-ca.

Nếu lúc ấy không chết liền sau mới chết, cũng phạm Ba-la-thị-ca.

Nếu lúc ấy không chết, sau cũng không chết, phạm Tốt-thổ-la-để.

Ngoài đao lớn như vậy, các loại khác như kiếm, dao gâm, mác gậy cho đến cây, đá, đánh đâm vào người kia với tâm sát hại, muốn cho họ chết. Do phương tiện này mà họ bỏ mạng phạm Ba-la-thị-ca.

Hoặc phạm Tốt-thổ-la-để, như đã nói rõ ở trên. Như vậy gọi là nội ngoại hiệp sát.

          Nhiếp tụng:

            Dùng thuốc hay bột độc

          Dựa dưới đất, cây nọc

            Hoặc các loại rượu

Đặt máy, cung... hại người.

       + Thế nào gọi là thuốc độc giết ?

       - Nếu Bí-sô với tâm sát hại, dùng thuốc độc, hoặc thuốc độc hòa với thức ăn, như bánh, cơm v.v... để giết nam, nữ, Bán-trạch-ca v.v... Do phương tiện này mà đối phương bỏ mạng phạm Ba-la-thị-ca, hoặc phạm Tốt-thổ-la-để v.v... như trên đã nói, gọi là dùng thuốc độc giết.

       + Thế nào gọi là giết bằng bột độc ?

       - Nếu Bí-sô với tâm sát hại, dùng các bột hoặc dùng để thoa trong người, hoặc dùng để tắm rửa, hoặc hoà với đồ thơm trong các loại hương xông để giết nam, nữ, Bán-trạch-ca v.v... Do phương tiện này mà họ bỏ mạng. Bí-sô này phạm Ba-la-thị-ca, hoặc phạm Tốt-thổ-la-để... như đã nói trên, gọi là dùng bột độc giết.

       + Thế nào gọi là nương hai chỗ giết ? Có hai cách:

       -  Một là đặt để nơi đất, hai là đặt để nơi cây.

       * Thế nào gọi là đặt nơi đất ?

       - Nếu Bí-sô với tâm sát hại đào hầm, đào hố, đặt cạm bẫy vào ấy, để chân của nam, nữ, Bán-trạch-ca khi mắc phải dính chặt vào đó cốt để giết họ. Do đó, họ chết hoặc thả sư tử, hổ lang rắn, chim v.v... vồ nuốt họ.

Hoặc dùng sức gió thổi hay phơi nắng cho chết khô. Hoặc khiến cho họ mòn mỏi chết vì đói khát. Do các phương tiện trên mà họ chết, Bí-sô này phạm Ba-la-thị-ca. Nếu không chết phạm Tốt-thổ-la-để tội.

Ngoài ra, như trên đã nói. Đối với hai chân như vậy thì đối với đầu gối, bấp vế, eo lưng, nơi ngực cho đến cổ họng, làm cho bị dính đến chết, hoặc là khiến cho sư tử v.v... ăn, cho đến đói khác óm o, do thế mà đưa đến cái chết phạm Ba-la-thị-ca, hoặc Tốt-thổ-la-để... Như trước đã trình bày. Như vậy gọi là đặt nơi đất mà giết.

       * Thế nào gọi là đặt để nơi cây mà giết ?

       - Nếu Bí-sô với tâm sát hại đối với nam, nữ, Bán-trạch-ca v.v... hoặc dùng cây lớn, hoặc nọc, hoặc trụ, lấy dây cột chân, nhơn đó mà họ chết. Hoặc thời muốn khiến cho sư tử... ăn, cho đến đói khác hao mòn dần dần. Do phương tiện này mà bỏ mạng phạm Ba-la-thị-ca, hoặc phạm Tốt-thổ-la-để... như trước đã nói, gọi là nhơn cây mà giết.

       + Thế nào gọi là dùng rượu giết ?

       - Nếu Bí-sô với tâm sát hại đối với nam, nữ, Bán-trạch-ca... dùng rượu gạo khiến họ uống, nhơn đó đưa đến sự chết, hoặc khiến cho sư tử... ăn, cho đến đói khát mòn mỏi mà chết. Do bởi các tác nhân trên gây ra dẫn đến mạng chung thì phạm Ba-la-thị-ca hoặc phạm Tốt-thổ-la-để như trước đã trình bày.

Rượu từ gạo như vậy, cho đến các loại rượu bằng căn, cành, hoa, lá, trái... hoặc niệm Thần chú nơi rượu, hoặc pha thuốc vào rượu, uống khiến cho tâm cuồng loạn, ngu si không biết phải quấy. Từ đó, đưa đến mạng chung.

Hoặc do rượu say cố tâm muốn khiến cho vương, tặc, oan gia tự đoạn mạng họ, phạm Ba-la-thị-ca hoặc Tốt-thổ-la-để...như trước đã nói. Như vậy gọi là dùng rượu giết.

       + Thế nào gọi là cơ giới cung gài để giết ?

       - Nếu Bí-sô cố tâm giết nam, nữ, Bán-trạch-ca v.v... bèn dùng máy móc cung tên để bắn, hoặc bẩy gài gươm dao bên lề đường, nam, nữ, Bán-trạch-ca đi ngang qua nơi đó, bèn bị đứt chân tay, hoặc bị chặt đầu hay trúng các phần thân thể khác.

Do phương tiện này mà đưa đến bỏ mạng. Bí-sô này phạm Ba-la-thị-ca hoặc Tốt-thổ-la-để. Cơ giới cung tên đã như vậy, các phương tiện bằng cơ giới khác, với sát tâm muốn đoạn mạng người, vấn đề tội phạm đồng như trước.

          Nhiếp tụng:

              Nguyên, nửa thây dậy đi

              Đoạ thai và tác chú

              Xô rớt và nước lửa,

              Sai khiến, lạnh nóng chết.

       + Thế nào gọi là thây chết đứng dậy giết ?

       - Nếu Bí-sô với sát tâm muốn giết nam, nữ, Bán-trạch-ca v.v...Ngày mười bốn tháng không có trăng đến nơi chỗ vất thây ma, tìm thây nào mới chết, kiến chưa làm tổn hại, lấy đất màu vàng lau chùi sạch sẽ, dùng nước thơm rửa thây ấy, lấy một cặp Bạch điệp mới phủ lên trên, rồi dùng váng sữa thoa chân, tụng chú, chú nguyện. Khi nào thây chết muốn vụt thân đứng dậy, thì đặt ngay tại đó xe hai bánh. Lấy hai cái linh bằng đồng cột dưới cổ. Lấy hai dao nhọn đặt vào trong tay. Thây chết kia liền đứng dậy, hỏi vị sư chú nguyện rằng:   

       - Thầy muốn bảo tôi giết hại ai ?

Vị sư chú nguyện nói:

       - Ông có biết nam, nữ, Bán-trạch-ca... có tên là... hay không ?

       - Tôi biết, thây chết trả lời.

Vị sư nói:

       - Ngươi có thể đến đó, đoạn mạng người ấy hay không ?

Nếu người ấy bị đoạn mạng căn thì Bí-sô phạm Ba-la-thi-tội.

Nếu nơi nhà kia dùng các dược thảo kết lại tua giải, cột ngang trên cửa và để trong bình nước, hoặc nơi cửa cột con trâu cái cùng màu với con trâu nghé.

Hoặc cột con dê cái cùng màu với con dê con. Hoặc nhà có Ma dược thạch, Thạch trục. Hoặc cửa có nọc Nhơn-đà-la, hay là có lửa cháy luôn. Hoặc là nhà có đặt hình tượng. Hoặc có chơn thân Phật. Hoặc Chuyển luân vương, hoặc Chuyển luân vương mẫu.

Hoặc mang thai của Chuyển luân vương. Hoặc có Bồ-tát, hoặc có Bồ-tát mẫu, hoặc mang thai của Bồ-tát. Hoặc sắp muốn tụng giới, hoặc khi đang tụng giới. Hoặc sắp muốn tụng kinh Tứ-a-cấp-ma, hoặc khi đang tụng.

Hoặc là muốn tụng Đại kinh, hay đang tụng Đại kinh, tức là kinh Tiểu không Đại không, kinh Tăng ngũ, Tăng tam, kinh Huyền võng, kinh Ảnh Thắng vương, kinh Nghinh Phật, kinh Thắng Phan.

Nếu khi có những thứ thủ hộ như vậy thì cái thây chết đứng dậy đó không thể vào nhà được. Bí-sô này phạm Tốt-thổ-la-để.

Hoặc không thành thạo làm cái pháp tử thi đứng dậy thì tử thi đi thụt lùi đến giết vị sư chú nguyện kia. Bí-sô ấy phạm Tốt-thổ-la-để.

Nếu vị sư Bí-sô chú nguyện giết cái tử thi đứng dậy kia cũng phạm Tốt-thổ-la-để.

       + Thế nào gọi là nữa thây chết đứng dậy ?

       - Mọi việc đồng như trước. Trong đó chỉ có khác là một cái bánh xe, một cái linh cột nơi cổ, dao nhọn chỉ một cái. Cho đến vấn đề kết tội như trước đã nói.

       + Thế nào gọi là đoạ thai ?

       - Bí-sô muốn giết người mẹ có mang thai chứ không muốn giết cái thai, lấy chân đạp trên bụng của người đàn bà. Nếu người mẹ chết chứ chẳng phải cái thai chết. Bí-sô phạm Ba-la-thị-ca tội.

Nếu cái thai chết chứ chẳng phải bà mẹ chết, phạm Tốt-thổ-la-để.

Nếu cả hai chết, đối với bà mẹ phạm Ba-la-thị-ca.

Nếu cả hai không chết, phạm Tốt-thổ-la-để.

Nếu Bí-sô muốn giết cái thai chứ không muốn giết bà mẹ, liền dùng chân đạp trên bụng, nếu cái thai chết, chẳng phải bà mẹ chết. Bí-sô phạm Ba-la-thị-ca.

Nếu mẹ chết, chẳng phải cái thai chết, phạm Tốt-thổ-la-để.

Nếu cả hai đều chết, phạm Ba-la-thị-ca. Nếu cả hai đều không chết phạm Tôt-thổ-la-để.

       + Thế nào gọi là chú sát ?   

       - Bí-sô với tâm sát khởi phương tiện muốn giết nam, nữ, Bán-trạch-ca, thiết lập Mạn-đồ-la, để cái lò lửa, đốt lửa, quăng củi vào, miệng tụng Cấm chú, khởi ý nghĩ: Khi cái cây cháy hết, mạng căn của nam, nữ, Bán-trạch-ca liền bị đoạn.

Nếu trong lò lửa, cái cây vừa cháy phân nửa, mạng sống người kia đã chấm dứt, Bí-sô này phạm Tốt-thổ-la-để.

Nếu cái cây cháy hết mạng của người kia mới chấm dứt, Bí-sô này phạm Ba-la-thị-ca.

Nếu Bí-sô với sát tâm khởi phương tiện muốn giết nam, nữ, Bán-trạch-ca, lấy hạt vừng, hạt cải mỗi thứ một thăng, cho vào cái cối giã đâm cho nhỏ, miệng tụng Cấm chú, khởi ý nghĩ: Nếu khi vật trong cối đang giả này thành bột khiến cho người kia mạng chung. Trước khi chưa thành bột mà người kia mạng chung, Bí-sô phạm Tốt-thổ-la-để.

Khi đã thành bột mà người kia mạng chung, Bí-sô phạm Ba-la-thị-ca.

Nếu Bí-sô với sát tâm khởi lên phương tiện dùng một thăng sữa con trâu vàng đựng trong một cái tô, dùng ngón tay quậy sữa, miệng tụng Cấm chú, khởi ý nghĩ: Nếu khi sữa đựng trong tô đều biến thành máu, liền khiến cho mạng căn của người kia đoạn tuyệt.

Nếu sữa trong tô chưa thành máu mà người kia bỏ mạng, phạm Tốt-thổ-la-để.

Nếu đều biến thành máu, mạng người kia bị chấm dứt, phạm Ba-la-thị-ca.

Nếu Bí-sô muốn giết người, khởi phương tiện dùng chỉ năm sắc may Tăng-già-chi, miệng tụng Cấm chú, khởi lên ý nghĩ: May cái y này rồi, mạng sống người kia chấm dứt.

Nếu y may chưa rồi mà mạng người kia chấm dứt, phạm Tốt-thổ-la-để; nếu y may rồi người kia bỏ mạng, phạm Ba-la-thị-ca tội.

 Nếu Bí-sô muốn giết người, khởi phương tiện dùng ngón tay hoạ trên mặt đất, miệng tụng Cấm chú, khởi lên ý nghĩ: Hoạ xong bảy số khiến mạng kia chấm dứt.

Nếu hoạ chưa xong bảy số người đó bỏ mạng, phạm Tốt-thổ-la-để. Hoạ xong bảy số mạng họ chấm dứt, phạm Ba-la-thị-ca tội.

Như vậy gọi là chú sát (nguyền rủa)

       + Thế nào gọi là xô rớt sát ?

       - Bí-sô với tâm giết người, tìm cách xô người từ trên đỉnh cao nguy hiểm rớt xuống khiến cho người kia chết. Do thế mà chết, phạm Ba-la-thị-ca-tội.

Lúc đó chưa chết, sau đó do cớ ấy mà chết cũng phạm Ba-la-thị-ca tội.

Lúc ấy không chết, sau đó cũng không chết, phạm Tốt-thổ-la-để.

Xô rớt như vậy, thì từ trên tường, trên cây, hoặc trên voi, ngựa, xe, cộ, trên chỗ ngồi... hoặc từ nơi đầu, trên vai, nơi lưng, nơi đầu gối, nơi chân... và các thân phận để xô đẩy, để rơi xuống, do thế mà chết đều phạm Ba-la-thị-ca tội.

Khi ấy chưa chết sau nhơn thế mà chết cũng phạm Ba-la-thị-ca-tội.

Khi ấy không chết, sau cũng không chết, phạm Tốt-thổ-la-để. Như vậy gọi là xô rớt để mà giết.

       + Thế nào gọi là giết bằng nước ?

       - Bí-sô với tâm giết người, xô người chìm trong nước, nhơn thế mà người kia bỏ mạng, phạm Ba-la-thị-ca. Không chết phạm Tốt-thổ-la-để.

Rộng như trước mà nói. Nước tức là chỉ cho sông, biển, ao, giếng, suối... cho đến lấy nước, hai tay chẹn họng đổ nước vào miệng người ấy khiến cho họ chết. Như vậy gọi là chết bằng phương tiện dùng nước.

+ Thế nào gọi là dùng lửa để giết ?

- Bí-sô với tâm giết người, xô người vào trong lửa, khiến cho họ chết. Bí-sô phạm Ba-la-thị-ca tội.

Rộng như trước đã nói. Lửa tức là chỉ cho sự cháy thiêu đốt thôn, rừng, thành, ấp, cho đến dùng lửa tro bỏ vào miệng họ, khiến cho họ chết. Như vậy gọi là giết bằng lửa.

       + Thế nào gọi là giết bằng cách sai khiến ?

       - Bí-sô muốn giết người, sai họ đến chỗ nguy hiểm, đến nỗi họ phải chết, phạm Ba-la-thị-ca, hoặc Tốt-thổ-la-để, như trước đã nói.

       - Chỗ nguy hiểm tức là có giặc, oan gia, hổ lang, sư tử... nơi nguy hiểm như vậy, sai người đó đi qua, khiến cho họ phải chết. Như vậy gọi là giết bằng sai khiến.

       + Thế nào gọi là giết bằng cách dùng sức lạnh ?

       - Nếu Bí-sô cố tâm giết người, với lúc cực lạnh gió rét cắt da. Ban ngày bắt họ ngồi trong nhà, ban đêm bắt họ ngồi nơi đất trống trải, khiến họ ngồi lên cỏ ẩm ướt, nhơn đó mà chết, Bí-sô phạm Ba-la-thị-ca, hoặc Tốt-thổ-la-để, như trước đã nói. Như vậy gọi là giết bằng sức quá lạnh.

       + Thế nào gọi là giết bằng sức nung nóng ?

       - Bí-sô cố tâm giết người, với lúc cực nóng thân sanh mụt nhọt. Hoặc ban ngày đặt người bị nhọt ở nơi đất trống nắng, hoặc ban đêm để họ trong nhà kín bưng lại dùng khói lửa xông vào nhà, lấy chiếu, cỏ, rơm, lông, thảm phủ che nhà kín mít.

Do sự việc này mà người bị chết. Bí-sô phạm Ba-la-thị-ca hoặc Tốt-thổ-la-để, theo như giải thích rộng ở trên mà định tội. Đây được gọi là dùng sức viêm nhiệt để giết.

Nhiếp tụng :

          Nhà tắm và nhà ấm

          Không xem, Ca-lưu ngồi

                  Cho giấm riêng có hai

                  Mười bảy não khiến chết 

                  Bí-sô già Lan-nhã

                  Nặng, nhẹ tùy việc biết

       + Thế nào là sự việc nhà tắm ?

       - Lúc bấy giờ đức Thế Tôn ở nơi rừng Khoáng-dã. Khi ấy, có một Bí-sô khất thực, được một nhà Cư sĩ đắc ý, thường thường Bí-sô đến nhà vì họ nói pháp diệu, khiến Cư sĩ kia sanh tâm kính tín rồi thọ Tam quy và năm Học xứ. Sau một thời gian, Bí-sô lại đến nhà vì họ nói bảy việc để có được phước nghiệp.

Cư sĩ bạch rằng:

- Thánh giả! Con muốn vì Tăng làm việc hữu y phước nghiệp.

- Tốt lắm! Bí-sô trả lời. Đó là việc nên làm.

Cư sĩ thưa:

- Thánh giả! Như vậy con nên làm việc gì đây ? .

- Hiện nay Tăng không có cái nhà tắm, Bí-sô nói, đó là việc nên làm.

Bạch Thánh giả:

- Con có tài vật mà không có người coi ngó đôn đốc việc này.

Thánh giả trả lời:

- Tôi nhận trách nhiệm coi ngó đôn đốc làm phước nghiệp này cho.

- Được như vậy rất tốt. - Cư sĩ vui mừng thưa.

Khi ấy Cư sĩ đem nhiều vật tư đến để xây dựng nhà tắm. Bí-sô liền bắt tay vào việc tu tạo. Lúc này, trong rừng Khoáng-dã có tiết hội lớn, bao nhiêu người làm công vui chơi không đến. Nôn nóng, Bí-sô kia triệu họ đến hỏi:

- Hiền thủ! Tại sao hôm nay các vị không đến làm ?

- Bạch Thánh giả! Hôm nay mọi người đến vui mừng đại tiết hội, do vậy mà không đến.

Bí-sô hỏi: 

- Hiền thủ! Người có phước họ vui mừng tiết hội, các vị là người cần lao động để sống, sao lại vui mừng với tiết hội để làm gì ? Các vị đến làm tôi sẽ trả gấp đôi theo giá thường lệ.

- Kính thưa Thánh giả! Các người có phước kia thường vì chúng tôi hoan hỷ mở tiết hội. Chúng tôi là người đem sức làm thuê, đây là một diệp may cho chúng tôi, dù có trả giá bằng hai lần tiền, chúng tôi cũng không thể làm. Đoàn người làm thuê nói như vậy rồi ra về.

Vào thời gian ấy, Cư sĩ kia khởi lên ý nghĩ: “Nay ta đến xem, coi thử việc phước nghiệp đã làm đến đâu”. Sáng sớm hôm đó đến xem thì thấy chưa làm gì cả. Cư sĩ đến chỗ Bí-sô phụ trách, kính lễ rồi thưa:

- Bạch Thánh giả! Tại sao hôm nay người làm thuê không làm ?

Bí-sô bảo với Cư sĩ:

- Họ không chịu làm.

- Tại sao vậy ? - Cứ sĩ hỏi.

Bí-sô đáp lời:

- Người làm thuê nói: Hôm nay người đời cùng nhau vui mừng đại hội nên họ không thể làm.

Cư sĩ nói:

- Người đến làm thuê đâu có dự đại tiết hội, có lẽ Thánh giả không nói rõ giá cả nên họ không làm ?

- Tôi đã trả bằng hai lần giá cả thường lệ mà họ không chịu làm. Họ nói: “Các người có phước thường vì họ mở đại hội để vui mừng, chúng tôi là người kiếm ăn, đây là một cơ hội may cho chúng tôi, dù trả giá bằng hai lần cũng không thể làm”. - Bí-sô trình bày rõ như vậy.

Cư sĩ bèn nói: 

- Thưa Thánh giả! Con làm việc phước này không vì tự tấm thân, không vì thân thuộc, lành thay! Thánh giả vì con, trợ giúp để công việc được thành tựu, đừng để khiến bị phí phạm thiếu sót.

Lúc bấy giờ, Bí-sô ấy đem vấn đề bạch Phật. Phật dạy:

- Công việc chưa thành ấy nên khiến các Bí-sô trợ giúp vào việc tu tạo này.

Khi ấy, Bí-sô vâng lời đức Thế Tôn dạy, cùng nhau trợ giúp công việc xây cất nhà tắm đó. Các Bí-sô quăng chuyền gạch cho nhau. Vì vậy sẩy tay, nên viên gạch rớt xuống, đập trúng đầu vị Bí-sô ở bên dưới, gây ra chấn thương dẫn đến cái chết. Đau buồn các Bí-sô lòng cứ ray rứt, hối hận suy nghĩ và nói Các Cụ Thọ! Vị Bí-sô khất thực này đa sự xây cất này nọ, tự chuốt lấy khổ sở cho mình, rồi lại đem đến cái chết cho đồng phạm hạnh của chúng ta, thật là đáng thương tiếc! Hơn nữa! Đâu chẳng phải do việc này mà chúng ta cũng phạm Ba-la-thị-ca tội.

Khi ấy các Bí-sô đem nhơn duyên này bạch đầy đủ với đức Phật, Phật dạy:

- Trong vấn đề này, các Bí-sô đều không phạm. Xong, các Bí-sô không nên quăng chuyền gặch như vậy mà nên chao tay cho nhau. Nếu viên gạch bị bể thì báo cho vị kia biết rồi mới trao. Không như vậy thì phạm tội Việt Pháp.

Phật dạy:

- Nên tiếp tay vào việc xây cất.

Bí-sô làm suốt ngày. Các Bà-la-môn, Cư sĩ... đều sanh cơ hiềm dị nghị:

- Tại sao các Bí-sô suốt ngày làm việc như kẻ làm thuê.

Do có cơ hiềm, Bí-sô đem việc ấy bạch Phật, đức Phật dạy:

- Không nên làm việc suốt ngày, nên làm việc nửa ngày mà thôi.

Khi ấy các Bí-sô làm việc dưới nắng gay gắt sau giữa ngày mùa Hạ và dưới sự lạnh buốt trước giữa trưa của mùa Đông. Đức Phật dạy:

- Không nên làm như vậy mà nên làm sau giờ ngọ của khí lạnh mùa Đông và trước giờ ngọ của sức nóng mùa Hạ.

Các Bí-sô đến giờ ăn mới nghỉ việc, bùn đất nhớp mình bèn đi khất thực, những người không có lòng tin thấy vậy cười nhạo:

- Thánh giả! Các ông làm việc quá hơn người làm thuê để sống. Người làm thuê còn nghỉ khi chưa đến giờ ăn, các ông đến giờ ăn mới nghỉ.

Các Bí-sô đem nhơn duyên ấy bạch đầy đủ lên đức Phật. Đức Phật dạy:

- Lượng tính công việc ấy cho chuẩn theo ngày, nên nghỉ sớm. Trước khi đi khất thực cần phải sửa soạn y áo dung nghi đàng hoàng mới được đi. Nếu Tăng sai đi thọ trai cũng sửa soạn trước khi đi đến nhà thí chủ cúng cơm.

Như lời dạy của đức Thế Tôn: “Phải xem sét lại y bát, oai nghi rồi mới đi khuất thực hoặc đến nhà thí chủ thọ trai”. Các Bí-sô không biết thời gian chuẩn bị này là bao lâu trước khi đi ?. Đức Phật dạy:

- Trước, là thời gian đủ để rửa tay, rửa chân và rửa bình bát. Như vậy tức là thời gian chuẩn bị.

Phàm các Bí-sô đảm nhiệm công việc doanh tạo, ta nay vì các Bí-sô nói rõ trách nhiệm phải thực hiện như sau:

- Sáng sớm phải chuẩn bị thức ăn tiểu thực cho các người làm, sau giờ ngọ phải tìm nước phi thời tương và dầu thoa chân tay.

Nếu vị nào có trách nhiệm mà không áp dụng như vậy phạm tội Việt Pháp. Như vậy gọi là việc làm nhà tắm.

 

CĂN BẢN THUYẾT NHẤT THIẾT HỮU BỘ TỲ-NẠI-DA

QUYỂN 7 - (hết)